السيد موسى الشبيري الزنجاني
4659
كتاب النكاح ( فارسى )
ب ) وجود تلازم بين انبات لحم و اشتداد عظم در حالت طبيعى و عادى پس از آنكه معلوم شد روايات مسأله مختلف مىباشد . يكى از طرق جمعى كه بين روايات مطرح شده است اين است كه بگوييم چون انبات لحم با اشتداد عظم به حسب وجود خارجى متلازم مىباشند ، پس در رواياتى كه فقط انبات لحم به تنهايى در آنها ذكر شده است با آن رواياتى كه هر دو را موضوع قرار داده است منافات ندارد چون بنا بر تلازم بين آنها رواياتى كه تنها متعرض انبات لحم شده است از باب اكتفاء به أحد المتلازمين است . البته عدهاى چنانچه مستفاد از ظاهر كلام مرحوم صاحب جواهر نيز همين است ، عقيده دارند كه تلازم فقط از يك طرف است ، به اين بيان كه ، هرگاه اشتداد عظم صورت پذيرد انبات لحم نيز شده است ، ولى عكس آن تلازمى ندارد ، زيرا از شير ابتداء گوشت روييده مىشود و پس از آن در صورت عدم نياز گوشت به غذا شير جذب استخوان مىشود . و ليكن بنا بر آنچه كه ما از بعضى از اهل اطلاع سؤال كرديم در حالت طبيعى و نبودن هيچگونه مانعى در بين ، انبات لحم و اشتداد عظم با يكديگر متلازم هستند ولى در غير حالت طبيعى و بر اثر وجود موانع گاهى مىشود كه فقط انبات لحم رخ داده و استخوانها محكم نمىشود و بالعكس . بنابراين چون در فرض طبيعى بين اين دو عنوان تلازم وجود دارد ، جمع بين روايات روشن مىشود چه اينكه قائل شويم در مقام ثبوت و به حسب واقع ، موضوعِ نشر حرمت مجموع الامرين باشد يا تنها انبات لحم معيار باشد يا اينكه ميزان اشتداد عظم باشد يا اينكه ملاك أحد الأمرين باشد و يا اينكه موضوع واقعى هيچكدام از اين دو عنوان نباشد بلكه موضوع امر سومى است كه اين دو عنوان معرِّف او مىباشند . بر تمامى اين احتمالات اگر قائل به تلازم بين دو عنوان شويم ، جمع بين روايات ممكن است زيرا بر طبق اين فرض ( تلازم ) مىگوييم رواياتى كه فقط انبات لحم را موضوع قرار داده است ناظر به صورت متعارف و عادى است كه در واقع با اشتداد عظم ملازم مىباشد . ادامه بحث را در جلسهء آينده دنبال خواهيم نمود . ان شاء اللّه . . . « * و السلام * »